Visie op Zorg: Wat als we samen zorgen
De zorg staat onder druk. Niet omdat mensen niet willen helpen, maar omdat de verbinding tussen die bereidheid en de praktijk ontbreekt. In dit artikel, verschenen in de juni-editie van Zorgvisie magazine, schrijven we over community care: de overtuiging dat zorg niet alleen in instellingen leeft, maar in gemeenschappen. En over wat er gebeurt als we die kracht bewust gaan benutten.
De zorg redden we niet met meer zorgprofessionals alleen. Wel met elkaar.
Er is in Nederland geen tekort aan mensen die willen zorgen. Wel een tekort aan structuur om die bereidheid te benutten. Dat onderscheid is klein, maar het is alles.
In 2035 is bijna een kwart van de Nederlandse bevolking ouder dan 65 jaar. Het verwachte tekort aan zorgverleners loopt dan op naar meer dan 300.000. De wachttijden in de GGZ zijn nu al enorm. In de kinderopvang sluiten groepen bij gebrek aan personeel. De cijfers zijn bekend. Ze worden herhaald in beleidsnotities, begrotingen en bestuursakkoorden. En toch verandert het systeem nauwelijks. Dat komt niet door onwil. Het komt doordat we steeds zoeken naar antwoorden binnen het bestaande systeem, terwijl de echte bewegingsruimte erbuiten ligt. De stille kracht die er al is.
Één op de vier Nederlanders doet vrijwilligerswerk. Miljoenen mensen zijn mantelzorger, soms zonder het zelf zo te noemen. Ze koken, rijden, luisteren, blijven. Niet omdat het moet, maar omdat het vanzelfsprekend voelt. Die bereidheid is er. Het is groot, breed en diep geworteld in onze samenleving.
Maar het is ook ongeorganiseerd. Vrijwilligers weten niet altijd waar ze welkom zijn. Zorgorganisaties hebben geen goed zicht op wie er beschikbaar is, wat iemand kan en hoe je die inzet structureel borgt naast de professionele zorg. De verbinding ontbreekt, niet de wil.
Voor bestuurders en managers in de zorg is dit geen moreel appèl, maar een strategische realiteit. Informele betrokkenheid is niet alleen een aanvulling op zorgcapaciteit, maar een serieuze factor in de houdbaarheid van een organisatie. Twee lagen, één zorg.
Professionele zorg is en blijft onmisbaar. Wondverzorging, medicatiebeheer, psychiatrische begeleiding, ontwikkelingssignalering in de kinderopvang: dit vraagt opgeleide professionals met de juiste kennis en verantwoordelijkheid. Daar verandert niets aan. Maar een groot deel van de tijd van diezelfde professionals gaat op aan taken die ook door anderen gedaan kunnen worden. Gezelschap bieden, een maaltijd brengen, helpen met douchen: taken die geen diploma vereisen maar wel tijd kosten van mensen die zijn opgeleid voor iets anders. Wanneer een familielid dat oppakt, komt er ruimte vrij voor de zorg waarvoor professionals echt nodig zijn. Geen bezuiniging, maar slimme inzet van schaarse expertise.
Community care is het bewust organiseren van die twee lagen naast elkaar. Niet als vervanging, maar als versterking. Het informele netwerk neemt de lichte taken op zichwaardoor professionals zich kunnen richten op de zorg waarvoor zij zijn opgeleid. zodat mensen die zorg ontvangen meer menselijk contact hebben, niet minder.
Bij SDB geloven we dat technologie pas waardevol is als het mensen in staat stelt te doen wat ertoe doet, als middel om verbinding mogelijk te maken die er anders niet zou zijn, connecting care. Vanuit die overtuiging hebben we Octopus Community ontwikkeld. Een platform dat vrijwilligers, naasten en betrokkenen verbindt met zorgorganisaties. Het maakt inzichtelijk waar inzet welkom is, wat er verwacht wordt en hoe iemand kan aansluiten op zijn of haar eigen voorwaarden. Zonder bureaucratische drempel, zonder vaste verplichtingen.
Dit platform is voor ons geen product maar een eerste stap in een bredere beweging. Een beweging die begint bij de overtuiging dat zorg niet alleen in instellingen leeft, maar in gemeenschappen. Niet bij formulieren, maar bij mensen. De beweging is al begonnen. Niet vanuit beleid, maar vanuit mensen. En daar ligt de toekomst: waar zorg en mensen elkaar vinden.
Kijk voor meer informatie op octopuscommunity.nl.
Terug naar blogartikelen